Tüketici ve Çevre Haklarını Koruma Derneği (TÜHAK) Genel Başkanı Eyyüp Demirel, Türkiye genelinde zincir marketlerde yaygınlaşmaya başlayan Elektronik Raf Etiketi (ESL) sistemlerine ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Demirel, teknolojinin sunduğu kolaylıkların tüketici aleyhine kullanılmaması gerektiğini belirterek, sistemin denetlenebilir hale getirilmesi için “karakutu” uygulamasının zorunlu hale getirilmesini önerdi.

Son dönemde birçok zincir marketin geleneksel kâğıt fiyat etiketlerini kaldırarak merkezden yönetilen elektronik raf etiketlerine geçtiğini hatırlatan Demirel, söz konusu uygulamanın kamuoyuna çevreci yaklaşım, kâğıt israfının önlenmesi ve operasyonel kolaylık gerekçeleriyle sunulduğunu ifade etti.

Ancak sistemin bazı riskleri de beraberinde getirdiğine dikkat çeken Demirel, elektronik etiketlerin kötüye kullanılması halinde tüketiciler açısından ciddi mağduriyetlerin ortaya çıkabileceğini söyledi.

“Anlık Zam Riski Taşıyor”

Elektronik Raf Etiketi sisteminin marketlere fiyatları merkezi olarak ve anlık şekilde değiştirme imkânı sunduğunu belirten Demirel, bunun talep artışı veya stok durumuna göre fiyatların kısa süre içinde yükseltilmesine kapı aralayabileceğini dile getirdi.

Sistemin yeterli denetim mekanizmaları olmadan uygulanmasının tüketicilerin fiyat takibini zorlaştıracağını savunan Demirel, şu değerlendirmede bulundu:

“Teknolojik ve görsel açıdan birçok avantaj sağlayan bu sistemin suistimal edilmesinin önüne geçilmelidir. Elektronik raf etiketleri sayesinde fiyatlar çok kısa sürelerde değiştirilebilmekte, bu durum da tüketicilerin alışveriş davranışlarını ve fiyat karşılaştırmalarını olumsuz etkileyebilmektedir.”

“Denetimler Etkisiz Kalabilir”

Demirel, elektronik sistemlerin fahiş fiyat ve etiket denetimleri açısından da bazı soru işaretleri oluşturduğunu ifade ederek, denetim sırasında fiyatların anlık olarak değiştirilebilme ihtimalinin kamu otoritelerinin yürüttüğü kontrolleri zorlaştırabileceğini söyledi.

Fiyat değişikliklerinin geriye dönük olarak izlenebilmesinin büyük önem taşıdığını belirten Demirel, bu nedenle sistemlere müdahale edilemeyen kayıt mekanizmalarının entegre edilmesi gerektiğini kaydetti.

Karakutu Önerisi

TÜHAK Genel Başkanı Eyyüp Demirel, çözüm önerisi olarak elektronik raf etiketi sistemlerinde tüm fiyat hareketlerini kayıt altına alan ve sonradan değiştirilemeyen bir “karakutu” uygulamasının zorunlu hale getirilmesini istedi.

Demirel, “Fiyat değişimlerinin tarih ve saat bilgileriyle birlikte kayıt altına alındığı, üzerinde oynama yapılamayan bir sistem kurulursa hem tüketicinin korunması hem de denetimlerin etkinliği açısından önemli bir adım atılmış olur. Teknolojinin tüketicinin lehine kullanılması gerekir” dedi.

TÜHAK’tan Elektronik Raf Etiketlerine Karşı “Karakutu” Çağrısı – Gümüşhane Olay Gazetesi