TÜHAK Genel Başkanı Eyyüp Demirel imzasıyla yayımlanan açıklamada, fiyat artışlarının yalnızca kasap esnafına yüklenmesinin doğru olmadığı vurgulandı.

Alış Fiyatı 700 TL Seviyesinde

Açıklamada, Doğu Anadolu Bölgesi’nden temin edilen yaklaşık yüzde 15 yağ oranına sahip kemiksiz kuşbaşı etin kilogram alış fiyatının ortalama 700 TL seviyelerinde olduğu belirtildi. Ancak perakende satış fiyatının yalnızca alış bedeline göre değerlendirilmesinin eksik bir yaklaşım olduğu ifade edildi.

Sabit Gider 95 Bin TL’yi Buluyor

Gümüşhane merkezde, özellikle ticari yoğunluğu yüksek bölgelerde faaliyet gösteren bir kasap işletmesinin aylık sabit giderlerine de dikkat çekilen açıklamada şu bilgilere yer verildi:

-Aylık işyeri kira gideri yaklaşık 70 bin TL,

-Bir çalışanın işverene toplam maliyeti (ücret, SGK primi ve vergiler dahil) yaklaşık 25 bin TL.

Bu kalemlerle birlikte toplam sabit giderin yaklaşık 95 bin TL’ye ulaştığı belirtildi.

Perakende satışta kemik ayrımı, fire oranı, nakliye, enerji ve diğer işletme masraflarının da eklendiği kaydedilerek, kilogram başına ortalama 120–160 TL brüt marj varsayımıyla yapılan hesaplamaya göre bir işletmenin yalnızca kira ve personel giderini karşılayabilmesi için aylık yaklaşık 600 kilogram satış yapması gerektiği ifade edildi. Bu miktarın günlük ortalama 20 kilogramın üzerinde satış anlamına geldiği aktarıldı.

“Kombina Fiyatı ile Tezgâh Fiyatı Aynı Değildir”

Açıklamada ayrıca, Ulusal Kırmızı Et Konseyi tarafından duyurulan fiyatların peşin ödeme esasına dayalı karkas (bıçak çıkış) fiyatları olduğu ve büyük ölçekli alımları ifade ettiği hatırlatıldı.

Perakende satışta ise vadeli alım, küçük miktarlı tedarik, nakliye giderleri, fire oranı, kemik ayrımı ve işletme masrafları nedeniyle fiyatların artmasının doğal olduğu belirtildi. Aynı il sınırları içinde dahi kira seviyesi, satış hacmi ve rekabet koşullarına bağlı olarak fiyat farklılıklarının oluşabileceği kaydedildi.

“Asıl Sorun Üretim Planlaması”

TÜHAK açıklamasında et fiyatlarındaki dalgalanmanın temel nedenleri arasında şap hastalığıyla mücadelede yaşanan aksaklıklar, hayvan sevkiyatındaki dönemsel kısıtlamalar, kesim arzındaki daralma ve üretim planlamasındaki yetersizliklerin yer aldığı ifade edildi.

Hayvancılıkta sürdürülebilir üretim modelinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanan açıklamada, yalnızca perakende fiyatlar üzerinden yürütülen tartışmaların kalıcı çözüm üretmeyeceği belirtildi.

TÜHAK’ın Talepleri

Dernek tarafından kamuoyuna şu talepler sıralandı:

1-Şap hastalığıyla mücadelede şeffaf ve takvime bağlı bir aşılama ve denetim programının açıklanması,

2- Ramazan öncesinde üretici–esnaf–tüketici dengesini gözeten bölgesel maliyet analizlerinin yapılması,

3- Küçük esnaf üzerindeki kira ve vergi yükünün gıda fiyatlarına etkisinin dikkate alınarak destek mekanizmalarının değerlendirilmesi,

4- Et fiyatlarının “fırsatçılık” söylemi yerine üretim ve maliyet yapısı çerçevesinde ele alınması.

Açıklamada, “Ramazan sofralarının huzurla kurulabilmesi için üretimi güçlendiren politikalara ihtiyaç vardır” denildi.

TÜHAK, hem üreticinin hem de tüketicinin haklarını gözeten yapısal çözümler için çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi.